मकवानपुरको थाहा नगरपालिकामा रहेको चित्लाङ पर्यटकका लागि मात्र आकर्षक छैन, च्याउ खेती गर्नेका लागि पनि उर्वर छ । चित्लाङको टुपी खेलमा करिब १५ करोड लगानीमा ७ वर्षदेखि गोब्रे च्याउ उत्पादन गरिँदै आएको छ ।
थाहा नगरपालिका–९ टुपी खेलको टुप्पामा ०७४ देखि ३९ जना किसानले सामूहिक रूपमा इन्द्रेणी मसरुम फार्म स्थापना गरेर च्याउ उत्पादन गर्दै आएका छन् । यस फार्ममा गत वर्ष ४ करोड १५ लाख रुपैयाँ बराबरको च्याउ बिक्री भएको थियो । सुरुमा किसानले ८० लाख लगानीमा च्याउ खेती सुरु गरेका थिए । काठमाडौंका र स्थानीय बासिन्दाको संयुक्त लगानीमा सञ्चालित उक्त फार्मबाट उत्पादित च्याउको मुख्य बजार काठमाडौं नै हो ।
‘यहाँ उत्पादित च्याउ राजधानीका होलसेल व्यापारीलाई बिक्री गर्दै आएका छौं,’ फार्मका प्रबन्धक राजु श्रेष्ठले भने, ‘प्रतिकिलो चार सय रुपैयाँसम्ममा बिक्री भइरहेको छ । गाब्रे च्याउको माग अनुसार उत्पादन गर्न सकेका छैनौं ।’ राजधानीदेखि नजिक र चिसो हावापानी भएको चित्लाङको टुपी खेलमा गोब्रे च्याउका लागि उपयुक्त हावापानी छ । तसर्थ च्याउ उत्पादन राम्रो भइरहेको कृषि प्राविधिक सुजित खड्कीले बताए । यो च्याउलाई १४ देखि २७ सेन्टिग्रेटसम्मको वातावरण चाहिन्छ ।
दुई वटा टनेलसहित ६ वटा टहरामा च्याउ उत्पादनलाई वातावरण मिलाउन एसी जडान गरिएको छ । १० किलोको प्रत्येक ‘ बल्ब’मा नरिवलका जटाको धुलो, माटो र अर्गानिक मल हालेर प्याक गरिन्छ । बल्बमा प्याक गरेको २० दिनमा मल तयार भएपछि त्यसमा च्याउको बीउ रोपिन्छ ।
रोपेको ३५ दिनपछि च्याउ बिक्रीका लागि तयार हुन्छ । एउटा बल्बबाट करिब तीन किलो च्याउ उत्पादन हुने गर्छ । च्याउ निकालिसकेको बल्बको मल, माटो खन्याएर पुन पहिलकै जसरी नरिवलका जटाको धुलो, माटो र कुखुराको मल हालेर बल्ब बनाइन्छ । मल र माटो कृषि वस्तु उत्पादनका लागि मलका रूपमा बेचिन्छ ।
बागमतीमा सर्वदलीय बैठक, राहत–उद्धार जारी राख्ने निर्णय
भोटेकोशी बाढी प्रभावित क्षेत्रमा वैकल्पिक विद्युत् पहुँच विस्तार
मुख्यमन्त्री थापामगरको विश्वासको मतमा राप्रपाभित्र दुई धार
मन्त्रीको आगमनबारे गलत सन्देश फैलाइएको भन्दै सांसद गौतमको आपत्ति
मिटरब्याज पीडितद्वारा न्यायको माग गर्दै हेटौंडामा विरोध प्रदर्शन
