काठमाडौं; २०२२ मा रूस-युक्रेन युद्ध कसरी देखा पर्यो रुसले आफ्नो छिमेकीमाथि आक्रमण गर्नुअघि नै महिनौंदेखि बढ्दो तनावले रुसले आफ्नो छिमेकीमाथि आक्रमण गर्नुअघि नै महिनौंदेखि बढ्दो तनावले युरोपमा द्वन्द्वको खतरालाई सङ्केत गरेको थियो। तर, लडाइँ कत्तिको लामो हुन्छ भन्ने कुरामा युद्धको नतिजाले मात्र देखाउँछ।
युद्धले हजारको जीवन समाप्त गर्यो लाखौंलाई आफ्नो घरबाट विहिन गरेको छ र भने विश्वव्यापीरूपमा आर्थिक संकटको सामना गरेको छ ।
जमिनमा नियन्त्रण लिँदै
एक स्याटेलाइट तस्विर रेचित्सा, बेलारुस, फेब्रुअरी ४,२०२२ मा एउटा सेनाको आवास क्षेत्र र वाहन पार्क देखाएको थियो।

२०२१ को अन्तमा, स्याटेलाइट छविहरूले युक्रेनसँगको हिउँको सिमानामा रूसी सेनाको निर्माण देखाउँदै आक्रमणको डर बढाएको देखाएको थिथो। कूटनीतिक प्रयासहरू असफल भए र फेब्रुअरी २४ मा, रूसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनले एक टेलिभिजन भाषणमा युक्रेनलाई डिनाजिफाइ र असैनिकीकरण गर्न विशेष सैन्य अपरेशन तयारी गरेको भनेर बताएका थिए।
युरोपको दोस्रो ठूलो देशका मानिसहरू साइरन र विस्फोटको आवाजमा ब्युँझिए किनभने रुसी भूमि सेनाहरूले उत्तर, उत्तरपूर्व, पूर्व र दक्षिण चार मुख्य ठाउबाट तोप खाना र मिसाइलहरूले आक्रमण गरेर धेरै स्थानहरूलाई निशाना बनाए।
राष्ट्रपति भोलोडिमिर जेलेन्स्कीले युक्रेनसग युद्ध लड्ने वाचा गरे उनको सरकारले मार्शल घोषणा गर्यो।
युद्धको पहिलो महिनामा, रुसी सेनाले युक्रेनको राजधानी, किभ र दोस्रो ठूलो सहर खार्किभ लगायतका ठूला सहरहरू मा आक्रमण बढाए मस्कोका सेनाहरूले दक्षिणी तर्फको सहर खेरसनलाई नियन्त्रणमा लिए तर तीव्र युक्रेनी प्रतिरोधले तुरुन्तै कब्जा गर्ने रूसी आकांक्षालाई रोकेको थियो।
कीभको बाहिरी भागमा रहेको बुचा रुसको राजधानीतर्फ अघि बढ्ने प्रयासको लागि रणनीतिक आधार बन्यो। यद्यपि, जब रुसले मार्चको अन्त्यमा कीभ क्षेत्रबाट आफ्ना सेनाहरू हटायो । युक्रेनको पूर्वी डोनबासमा युद्ध अपराधका प्रमाणहरू देखा पर्न थाले। अन्तर्राष्ट्रिय फौजदारी अदालतका प्रमुख अभियोजक करीम खानले अप्रिलमा बुचाको भ्रमण गर्ने क्रममा, रूसी सेनाहरूले युक्रेनमा किशोरीहरूलाई बलात्कार गरि हत्या गरेको भनेर वर्णन गरेका थिए।
जुन महिनासम्म, रुसले महिनौंको भारी लडाइँ पछि दक्षिणी बन्दरगाह सहर मारिउपोल सहित युक्रेनको एक-पाँच भाग नियन्त्रण गर्यो। फ्रन्ट लाइनहरू मध्य वर्षको दौडान धेरै हदसम्म बलियो भए तर सेप्टेम्बरको शुरुमा, युक्रेनी सेनाहरूले डोनेट्स्क र दक्षिणमा रूसी लडाकुहरूको पुन: तैनात पछि उत्तरपूर्वी युक्रेनमा रूसी सेनाको कमजोर उपस्थितिको कारण युक्रेनले केही फाइदा उठाउन सफल भयो। युक्रेन युद्ध नचाहेको भएपनि रूस युक्रेनलाई रूसमा सामेल गर्ने अडान लिदा दुई देशबीचको आक्रमणले खतराको रूप लियो।







